Kiến trúc độc đáo nhà rông Tây Nguyên
Mặt trước nhà thờ dân tộc Cam Ly
Khác với đa số nhà thờ Công giáo, nhà thờ dân tộc Cam Ly không có thánh giá trên nóc, được xây dựng toàn bằng đá, gỗ với kiến trúc độc đáo kiểu nhà rông của đồng bào thiểu số miền cao. Tuy nhiên kiến trúc này được cách điệu với hai mái cao thật dốc lợp bằng 80.000 viên ngói thẳng. Xây dựng xong nhà thầu còn chừa 8.000 viên ngói phòng sau này ngói hư hại vẫn còn ngói để thay. Tường được xây bằng đá chẻ.
Thông trồng hai bên nên quanh năm nhà thờ mát lạnh kể cả những tháng hè khô hạn. Nhờ đó, dù là buổi trưa hay chiều, mùa đông hay mùa hè, bước vào nhà thờ bạn luôn có cảm giác mát lạnh. Đó là một trong những nét độc đáo đặc biệt về nhà thờ dân tộc Cam Ly...
Điểm độc đáo thứ ba là kiến trúc nhà thờ có sự pha trộn giữa kiến trúc phương Tây hài hòa với phong tục tập quán của người dân tộc miền núi. Trên nóc mặt chính nhà thờ, Chúa Ba Ngôi được thay bằng ba ngôi sao lớn được phối bằng những khung tam giác kính màu. Tượng Chúa trên thập giá có ba đầu trâu từ lớn đến nhỏ sắp xếp phía dưới chân tượng trưng ba ngôi Thiên Chúa và cũng tượng trưng những lễ vật người dân tộc dùng tế lễ Yàng của họ. Bên trong nhà thờ là những con thú biểu tượng tính cách của người dân tộc. Cọp biểu tượng sức mạnh, Nai tượng trưng sự đơn sơ, giản dị, Phượng hoàng biểu tượng lòng cao thượng, Trâu vừa là bạn cày của người dân tộc vừa là lễ vật cúng tế Yàng...
http://www.nhadepkientruc.com/b/Kien-truc-doc-dao-nha-rong-Tay-Nguyen_2713
-----------------------------------------
Nhà thờ Cam Ly
Độc đáo và bí ẩn là trải nghiệm của chúng tôi khi đến với Nhà thờ Cam Ly trên một ngọn đồi bên thác Cam Ly thuộc phường 5, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.Thác Cam Ly đã đi vào thơ, nhạc thì gần đó có một nhà thờ được thiết kế theo lối kiến trúc cách điệu từ mái nhà rông cổ truyền của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên kết hợp hài hòa với kiến trúc phương Tây. Độc đáo là vậy nhưng do không nằm trong tour du lịch của Đà Lạt nên rất ít du khách biết đến, ngay cả người dân trong vùng cũng vô tình “lãng quên” sự tồn tại của nhà thờ Cam Ly.
Sơ Phạm Thị Hà, một trong những thành viên phụ trách nhà thờ cho biết, trước đây, nhà thờ là nơi sinh hoạt tôn giáo của đồng bào các dân tộc K’Ho, Chu Ru, Lạch trong buôn Ma Trang Sơn. Sau đó, đồng bào chuyển về sinh sống ở nhiều buôn khác nhau thuộc các huyện Đức Trọng, Lạc Dương… Nhưng, hàng năm họ vẫn gửi con em mình về đây cho các sơ trong Cộng đoàn Mến Thánh Giá Khiết Tâm thường trú bên cạnh nhà thờ giảng dạy.
Trong không gian yên ắng giữa đồi thông, mái nhà thờ Cam Ly cao 17m, nhìn từ mặt bên như một lưỡi búa khổng lồ nằm vắt trên nền trời cao nguyên, gợi lên hình ảnh các vũ khí thô sơ gắn liền với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc. Thực tế thì trong gần 100 công trình kiến trúc công giáo xuất hiện ở Ðà Lạt từ thập niên 1920 đến thập niên 1960, nhà thờ Cam Ly được xây dựng riêng cho đồng bào các dân tộc thiểu số và nó mang một sắc thái độc đáo khác hẳn với các giáo đường dành cho người Kinh. Công trình này được khởi công vào cuối năm 1959 và hoàn thành năm 1967 từ ý tưởng của linh mục người Pháp – Boutary, về ngôi nhà chung của Chúa và Yàng (Trời).
1974 -JACK GAROFALO-
http://www.flickriver.com/photos/13476480@N07/sets/72157684280692131/
1974 INDOCHINA 20 YEARS AFTER - Nhà thờ Cam Ly Dalat
Vietnam June 01, 1974 - Photo by Jack GAROFALO
Indochina 20 Years After. Dalat - juin 1974 - Devant une école religieuse, un groupe d'enfants vietnamiens en compagnie d'une religieuse vietnamienne, un homme et un prêtre occidental.
Ngay ở tiền sảnh, hình ảnh con cọp và chim phượng hoàng đã mang ý
nghĩa tượng trưng cho tôn giáo, thể hiện cuộc sống của đồng bào dân tộc
trước còn hoang dã, nay trở nên biết lẽ sống để cùng nhau xây dựng buôn
làng sung túc hơn. Nội thất giáo đường với diện tích gần 400m², một
không gian u huyền, thâm nghiêm mà khoáng đạt, phóng túng. Giáo đường
được bao quanh bởi những bức tường lửng có độ cao khoảng 3m, xây bằng đá
chẻ nối với hệ thống cửa kính màu xanh, nâu, vàng trong các khung gỗ.
Các khung cửa liền nhau và giáp mái cùng với 10 vì kèo tương ứng đều
được cách điệu từ hoa văn Tây Nguyên mà chủ đạo là hình vuông và hình
tam giác – tượng trưng cho Mặt Trăng và Mặt Trời trong môtip bản địa về
quan niệm vũ trụ. Riêng phần mái được lợp bằng 80.000 viên ngói phẳng mà
gờ móc có đục lỗ để luồn dây kẽm buộc chặt ngói vào litô… Tất cả là sự
kết hợp thành công giữa tư duy mộc mạc, tự nhiên của đồng bào các dân
tộc thiểu số với triết lý tôn giáo nhân bản và sâu sắc.Tuy được xây dựng vào giữa thế kỷ 20 nhưng nhà thờ Cam Ly còn sở hữu những bức tượng cổ trên trăm năm: Tượng Đức Mẹ bên trong nhà thờ được tạc tại Pháp từ thế kỷ 19 (năm 1875); bức tượng đen phía bên các nữ tu sinh sống cũng có số tuổi tương đương.
Với đời sống tâm linh sùng bái Yàng nên khi công giáo được truyền bá vào các buôn làng Tây Nguyên, đồng bào các dân tộc nơi đây đã cùng lúc có sự tôn sùng cả Chúa và Yàng. Điều đó càng thể hiện rõ nét lối kiến trúc độc đáo của nhà thờ Cam Ly là lối kiến trúc dành riêng cho đồng bào các dân tộc. Hôm nay, sơ Phạm Thị Hà cùng với 3 sơ khác của cộng đoàn Mến Thánh Giá Khiết Tâm vẫn tiếp tục nuôi dạy các thế hệ con em dân tộc ở buôn Ma Trang Sơn ngày nào học hành thành tài trong không gian giáo lý của nhà thờ Cam Ly./.
Nhà thờ Cam Ly hay còn được gọi với một tên gọi khác là nhà thờ Sơn Cước, đây là một nhà thờ tôn giáo phục vụ đồng bào thiểu số ở khu vực phía Tây thành phố Đà Lạt hiện nay. Là một công trình tôn giáo, nhà thờ Cam Ly còn là một điểm tham quan du lịch về kiến trúc hấp dẫn tại Đà Lạt. Nhà thờ Cam Ly được xây dựng bởi nhà thầu tư nhân là ông Nguyễn Thanh Hồ, khởi công từ năm 1960 đến năm 1968 thì hoàn thành. Nhà thờ Sơn Cước được xây dựng dưới sự chấp pháp của linh mục người Pháp Boutary, ông đã có một thời gian dài gắn bó với người đồng bào thiểu số K'Ho bản địa nơi đây. Tổng quan, nhà thờ Cam Ly Đà Lạt được thiết kế cách điệu từ mái nhà Rông truyền thống của đồng bào thiểu số vùng Tây Nguyên và được thể hiện rõ nét qua cách thiết kế và thi công của trường phái kiến trúc thô mộc. Nhà thờ Cam Ly có sự kết hợp hài hòa giữa nền tảng kiến trúc mới và nét kiến trúc truyền thống bản địa.
· Trung tâm tích hợp thông tin địa lý và đăng ký quyền sử dụng đất TP Đà Lạt,
Nhà thờ Cam ly - nhà thờ Sơn Cước
http://www.simonhoadalat.com/diaphan/TRUYENGIAO/CacChaMEP/HoiThuaSaiParis.htm
Đối với các thiếu nữ Lạch, vào năm 1953, ngài mua một miếng đất cạnh Trung tâm và xây dựng một trường Nữ Công Gia Chánh; ngài mời hai nữ tu dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán đến điều hành. Hai chị này, vào năm 1954, nhường chỗ cho các nữ tu Mến Thánh Giá Hà-nội, từ miền Bắc di cư vào, sau hiệp định đình chiến Genève. Tháng 5 năm 1955, trường bắt đầu hoạt động với khoảng trên mười thiếu nữ Lạch, tuổi từ 18 đến 20........Năm 1961, có các cha Laxenaire và Grison đến học tiếng và làm việc tại Trung tâm. Tháng 12, bắt đầu việc dọn đất để xây nhà thờ Cam-ly. Trong cuốn Lịch sử Giáo phận Đà-lạt, có đoạn nói về ngôi nhà thờ này như sau: “Nằm ngay ở thành phố Đà-lạt, gần thác Cam-ly. Đây là ngôi nhà thờ do cha Boutary, thuộc Hội Thừa sai Paris, cùng với nhà thầu Nguyễn Thanh Hổ xây cất để phục vụ giáo dân dân tộc. Công cuộc xây cất kéo dài từ 1960 (?) đến 1968. Ngôi nhà có kiến trúc kiểu nhà rông với hai mái dốc đứng (cao khoảng 17 mét) được lợp bằng 80.000 viên ngói thẳng, nặng trên 90 tấn... Nơi tiền đường có hình hai con thú mà người dân tộc vốn tôn sùng: con cọp tượng trưng cho sức mạnh, con phượng hoàng tượng trưng cho sự tinh khôn. Người dân tộc cảm thấy an toàn khi có con cọp canh giữ ở gần và con phượng hoàng báo tin từ xa... Tại cung thánh, một bàn thờ (3,9m x 0,9m) làm bằng gỗ của một cây thông được lấy từ đỉnh núi Langbiang, được phơi khô 15 năm trước khi khởi công xây dựng nhà thờ. Dưới chân Thánh Giá, có treo ba cái đầu trâu. Đối với người dân tộc, con trâu vừa là bạn khi cày cấy, vùa là con vật được dùng để tế Yàng khi được mùa.” [56]
..............http://www.simonhoadalat.com/diaphan/TRUYENGIAO/CacChaMEP/HoiThuaSaiParis.htm#_ftnref56
Nhà Thờ Cam Ly – kiến trúc cổ kính đậm màu bản sắc dân tộc
Nhà thờ Cam Ly Đà Lạt là một trong những nhà thơ dành riêng cho các đồng bào dân tộc thiểu số tại thành phố Đà Lạt mộng mơ. Đây cũng là một trong những địa điểm tham qua được rất nhiều du khách yêu thích.
Nhà Thờ Cam Ly Đà Lạt
Trong bài viết này Hoa Dalat Travel sẽ giới thiệu đến bạn những thông tin chi tiết và cụ thể nhất về nhà thờ Cam Ly. Hãy cùng theo dõi bài viết về địa điểm du lịch Đà Lạt này nhé!
Tổng quan sơ lược về nhà thờ Cam Ly
- Địa chỉ: số 11 Đường Nguyễn Khuyến, Phường 5, Thành phố Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam
- Giờ mở cửa: tự do
- Mức giá: miễn phí
- Số điện thoại: đang cập nhật
- Đánh giá: 4,5/5
- Cách trung tâm thành phố: 3,1 km
Nhà thờ Cam Ly là một trong những nhà thờ có kiến trúc độc đáo bật nhất tại thành phố Đà Lạt. Nơi đây thể hiện sự sùng bái chúa trời hòa nhập với Yang. Nhà thờ Cam Ly còn được gọi với cái tên khác là Nhà thờ Sơn Cước hay nhà thờ Gỗ.
Tổng quan sơ lược về nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly chính là nhà thờ công giáo của giáo hội Việt Nam. Nơi đây phục vụ chủ yếu cho người đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực phía tây thành phố Đà Lạt.
Nhà thờ Cam Ly Đà Lạt hiện nay là một trong những địa điểm tham quan hấp dẫn. Dành cho những ai đam mê khám phá kiến trúc tại thành phố Đà Lạt mộng mơ.
Nhà thờ Cam Ly chính là nhà thờ công giáo của giáo hội Việt Nam
XEM THÊM: Những địa điểm chụp hình “ảo diệu” tại Đà Lạt không thể bỏ qua
Giá vé vào cổng của nhà thờ Cam Ly
Du khách tham quan nhà thờ Cam Ly sẽ không mất bất cứ khoản chi phí nào khi vào cổng. Chỉ cần chuẩn bị những trang phục đẹp để đến đây tham quan, sống ảo. Và lưu lại những tấm hình siêu lung linh, ấn tượng tại nơi đây là đủ.
Tham quan nhà thờ Cam Ly sẽ không mất bất cứ khoản chi phí nào
ĐỌC THÊM: TOP #8 ngôi chùa Đà Lạt đẹp và đáng chú ý nhất bạn nên viếng thăm
Hướng dẫn cách di chuyển đến nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly Đà Lạt nằm cách trung tâm khoảng 5km. Vì vậy việc di chuyển và tìm kiếm khá dễ dàng. Bạn có thể đi theo Google map hoặc hỏi trực tiếp người dân nơi đây. Để đến nhà thờ một cách nhanh chóng nhất. Hoặc bạn cũng có thể đi theo chỉ dẫn sau đây của Hoa Dalat Travel nhé!
Xuất phát từ chợ Đà Lạt >>Hoà Bình >>3 tháng 2 >> đi thêm 500m nữa đến vòng xoay >> Hải Thượng >>Trần Bình Trọng >>Nguyễn Khuyến >>nhìn bên phải sẽ thấy nhà thờ Cam Ly.
Bức tranh về muôn thú, núi rừng được treo bên trong nhà thờ Cam Ly
Lịch sử hình thành nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly lấy từ ý tưởng táo bạo của một linh mục người Pháp Boutary. Vị linh mục này rất yêu thích văn hoá của người Thượng bản địa và Đà Lạt. Ông đã sống tại đây từ năm 1952 đến năm 1975 thì rời đi. Vì thế mà rất am hiểu đời sống sinh hoạt cũng như những giá trị về văn hóa của dân tộc thiểu số để truyền bá đức tin tôn giáo. Nhờ vậy mà ông đã đưa ra ý tưởng sáng tạo về một ngôi nhà chung của Chúa và Yàng, bằng cách xây dựng nhà thờ Cam Ly.
Lịch sử hình thành nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly mang đậm dấu ấn vùng đất bản địa. Do linh mục Jean Kernarrecp lên bản thảo và chủ nhà thầu là Nguyễn Thanh Hồ đứng ra xây dựng.
Nhà thờ Cam Ly được khởi công xây dựng cuối năm 1959 và hoàn thành năm 1967 thì đưa vào hợp động. Sau 8 năm miệt mài nhà thờ đã hoàn tất. Và là một công trình chứa đầy sự nhiệt huyết, tận tâm của người đầu tư xây dựng
Nhà thờ Cam Ly có gì thú vị hấp dẫn du khách?
Nhà thờ Cam Ly mang đậm dấu ấn vùng đất bản địa
Kiến trúc độc đáo của nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly còn được gọi với cái tên khác là nhà thờ Sơn Cước. Vì không gian và kiến trúc tại đây chan hòa với khung cảnh thiên nhiên núi rừng Đà Lạt làm trỗi dậy những cảm xúc thăng hoa. Với du khách đã quen với cuộc sống phố thị. Đánh thức nỗi nhớ trong lòng những ai yêu thích chinh phục những điều thú vị của thiên nhiên.
Kiến trúc độc đáo của nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly Đà Lạt được cách điệu từ mái nhà rông cổ truyền của vùng đất Tây Nguyên. Xây dựng nên giáo đường độc đáo thể hiện được tinh thần. Của trường phái kiến trúc thô mọc bên cạnh đó sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc châu Âu cổ điển. Và truyền thống của người dân tộc cũng khiến nơi đây trở nên đặc biệt và ấn tượng hơn. Nhìn thì có vẻ đơn giản nhưng nơi đây phải mất tận 8 năm. Thì mới có thể hoàn thành chứng tỏ sự chăm chút kỹ lưỡng trong từng đường nét và tâm huyết của người xây dựng.
Nhà thờ Cam Ly Đà Lạt được cách điệu từ mái nhà rông cổ truyền của vùng đất Tây Nguyên
Nhà thờ độc đáo mang kiến trúc nhà rông
Mặt bằng nhà thờ Cam Ly Đà Lạt là hình chữ nhật, có diện tích 324 m2, với 2 không gian chính. Trong đó, 1/3 diện tích dành cho cung thánh, và 2/3 diện tích còn lại là dành cho các tín đồ tham gia thánh lễ Nhìn ngang chóp mái nhà thờ Cam Ly Đà Lạt gợi lên hình lưỡi rìu, một vũ khí thô sơ gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào thiểu số. Mái nhà được lợp bằng 80.000 viên ngói với trọng lượng gần 90 tấn.
Nhà thờ độc đáo mang kiến trúc nhà rông
Để có thể chịu được sức nặng của toàn bộ công trình thì phần nền móng phải được xây dựng cực kỳ chắc chắn. Nhà thầu đã mất khoảng nửa năm để có thể xây dựng phần nền móng chắc chắn. Phần cột trụ cao đến 3m, kích thước mỗi cột là 20 x 50cm, được liên kết chặt chẽ với kết cấu đỡ mái trông rất ấn tượng. Những trụ bê tông khung thép chịu lực được bảo vệ, che chở bằng những bức tường thô mộc không tô màu với độ dày 40cm, có độ cao 2m.
Phần nền móng phải được xây dựng cực kỳ chắc chắn
Vẻ đẹp yên bình ở nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly cũng được trang trí khá ấn tượng, đặc sắc khiến bao nhiêu khách ngẩn ngơ khi ngắm nhìn. Bước vào nhà thờ du khách sẽ bị choáng ngợp bởi cách xử lý ánh sáng khá thông minh ở không gian bên trong khi sử dụng phần kính màu với nhiều họa tiết khác nhau. Ban ngày không gian của nhà thờ sẽ được chiếu sáng bởi những ánh nắng huyền ảo từ các ô cửa kính màu hình vuông, hình tam giác, tượng trưng cho trái đất, sự ưu việt của Chúa hay mặt trăng, mặt trời trong quan niệm của vũ trụ. Ngoài ra các khung cửa sổ còn liền nhau được trang trí cách điệu với các hoa văn dân tộc ấn tượng.
Vẻ đẹp yên bình ở nhà thờ Cam Ly
Bàn thờ dài 3.9m, rộng 0.9m được làm bằng gỗ thông già lấy từ núi Langbiang. Dưới chân thánh giá, trên tường đá có gắn 3 đầu trâu là vật tế lễ thần linh của đồng bào dân tộc. Bức tranh về muôn thú, núi rừng cũng đang được treo bên trong nhà thờ Cam Ly Đà Lạt.
Ngay tại cổng chính là hình tượng hổ và phượng hoàng. Đây là hai con vật khá quen thuộc bảo vệ người dân và tượng trưng cho sự trí tuệ, sức mạnh.
Nơi nuôi dưỡng các trẻ em
Nơi đây không chỉ là địa điểm tâm linh tín ngưỡng dành cho những tín đồ đến đây để cầu nguyện hay nơi tham quan của các du khách mà nhà thờ còn là địa điểm thu nhận, cưu mang những trẻ em mồ côi, nghèo khó trong vùng. Tuy nhà thờ không quá lớn, xa hoa và lộng lẫy nhưng nơi đây lại có tình thương vô bờ bến dành cho các em. Quả là một điều vô cùng ý nghĩa.
Địa điểm thu nhận, cưu mang những trẻ em mồ côi
Một vài lưu ý cho du khách khi đến tham quan nhà thờ Cam Ly
Dưới đây là một vài lưu ý khi du khách tham quan nhà thờ Cam Ly:
– Đây là nơi tâm linh tín ngưỡng vì thế du khách khi đến đây nên lựa chọn những trang phục phù hợp, trang nghiêm, không mặc những quần áo phản cảm hay quá ngắn.
– Nhà thờ không thường xuyên mở cửa tham quan nên du khách phải hỏi thời gian trước khi đến nhé!
– Không leo trèo hay dẫm lên hiện vật tại nhà thờ
– Giữ vệ sinh chung khi tham quan trong khu vực nhà thờ.
Một vài lưu ý cho du khách khi đến tham quan nhà thờ Cam Ly
Nhà thờ Cam Ly gần một số các địa điểm tham quan, vui chơi giải trí nổi tiếng như thác Cam Ly (cách 1.2km), ga Đà Lạt (khoảng 4.1km), nhà thờ Con Gà (2.4km), Dinh 3 Bảo Đại (tầm 2.4km) vì thế sau khi tham quan nhà thờ bạn có thể di chuyển đến các địa điểm trên để tham quan và giúp hành trình du lịch của mình thêm phong phú hơn.
Lời kết
Qua bài viết trên Hoa Dalat Travel đã giới thiệu đến bạn những thông tin chi tiết và cụ thể nhất về nhà thờ Cam Ly Đà Lạt. Mong rằng với những thông tin chia sẻ trên sẽ giúp bạn có thêm những kiến thức hữu ích. Chúc bạn và những người thân yêu có một hành trình du lịch đầy niềm vui và thật nhiều kỷ niệm đẹp tại thành phố Đà Lạt mộng mơ.
Hoa Dalat Travel
https://dulichdalat.pro/dia-diem-du-lich/nha-tho-cam-ly.html
------------------------------------
https://www.muctimsonden.com/2020/11/nha-tho-cam-ly-alat.html?m=1
Nhà thờ Cam-ly Đàlạt
Có người nhắn tin cho mình, hỏi đồi Thập-tự ở Đàlạt với 2 tấm ảnh khiến mình ngọng. Ở Đàlạt 18 năm nhưng chưa bao giờ nghe đến. Lò mò mình xem trang cá nhân của người này cùng thân hữu thì khám phá ra một vài tin tức khác về Đàlạt. Nhà thờ Cam-ly Đàlạt.
Theo mình, thì người pháp thành lập cái thánh giá này nhưng một cái am cua người Việt. Ở Pháp, hay có những hang đá nhất là trên núi với cây thánh giá sừng sửng mà lái xe, người ta hay thấy ở trên cao, dọc quốc lộ để biểu dương cho Chúa Giê Su nhất là ngày nay, họ gắn đèn khiến về đêm được thấy rõ. Có một cái rất nổi tiếng nhưng to lớn là ở xứ Ba-Tây, ở trên núi.
Ngày nay, giới trẻ đi phượt nên hay tìm đến những chốn này, rồi họ tạo ra những huyền thoại. Lý do là lịch sử của Đàlạt đã được viết lại sau 1975.
30 năm về trước, công ty mình làm được một tập đoàn đầu tư Tân-gia-ba mướn thiết kế một trung tâm nghỉ dưỡng ở Suối VÀng Dankia. Mình có hỏi vụ ô nhiểm môi trường, xử lý thế nào thì bị dẹp qua một bên, không cho tham gia đội thiết kế nữa. Chán Mớ Đời may là không thực hiện nhưng ngày nay với những gì họ đang làm thì xem như cũng phá tan vùng này.
Nay đọc tài liệu mới hiểu khi người Pháp xây đập Suối Vàng thì phải dời 2 bản của người thượng. Rồi lòng vòng ra sao, lại chuyển họ về phía Cam Ly, giữa Lò GẠch Hoàng Diệu và đường vào Cam-ly. Dạo ấy, người thượng hay ra chợ để bán ngo cho cư dân Đàlạt. Nhìn lại thì xem như họ chuyên cung cấp ngo cho người Đàlạt để chụm cũi than. Sau này, thiên hạ xài lò dầu hôi nên hết thấy người thượng ra bán ngo. Không biết họ sống về kinh tế ra sao, ngoài vào rừng hái lan ra bán cho các tay bán lần Đàlạt.
Mình tải về đây bài viết của họ để các bác hiểu thêm về lịch sử Đàlạt khi xưa.
Trung tâm Thượng Cam-ly / Trung tâm Sơn cước
… Ở Dalat Bạn có biết… !? Và làm sao xây dựng được đập thủy điện Ankroet ?
Cho đến cuối thập niên 1930s việc truyền giáo của Giáo hội Công giáo cho người Thượng nơi cao nguyên Lang-Biang vẫn chưa đạt được thành công nào.
Họ thuộc sắc tộc người Lạch, rất dè dặt đối với người lạ, không dễ dàng để cho người lạ tiếp xúc họ. Nhưng từ khi có cha Octave Lefèvre được … sai đến để truyền giảng cho họ, thì không những từng cá nhân mà cả những tập thể – đây là nói dân cư của cả một làng thượng – hân hoan được trở thành con cái Hội Thánh.
Nhóm sắc tộc đầu tiên được cha Lefèvre tìm đến, đang sinh sống tại một nơi cách Đà-lạt khoảng hai mươi cây số, có tên là người “Lạch” (Lat); thành phố Đà-lạt lấy tên từ bộ tộc này: Thành phố của người Lạch. Hai làng Thượng lớn nhất được ngài chú ý là làng Dangia (Đăng-kia) và làng Bon-dong. Hai làng này nằm gần nguồn và cạnh bờ con sông Da-dong, sông này sẽ mang tên Đồng-nai khi vào địa hạt thuộc người Kinh.
Trong những lần thăm viếng mà ngài thực hiện khá thường xuyên đến các làng này, cha Lefèvre đã học được tiếng nói của người Lạch; trong những chuyến đi đó, ngài cũng chữa lành nhiều bệnh nhân. Nhờ vậy phát sinh một sự hiểu biết, một sự tin tưởng lẫn nhau giữa vị linh mục và người Lạch.
Chính quyền thời đó đã quyết định xây trong thung lũng Lạch một đập nước lớn để tăng cường khả năng cung cấp điện của nhà máy điện Ankroet. Nếu việc đó xảy ra thì hai làng của người Lạch sẽ biến mất và người dân sẽ mất hết các thửa ruộng của họ. Cha Lefèvre tự nguyện làm trung gian để giải quyết những tranh chấp giữa người Lạch và đại diện chính quyền. Đặc biệt ngài đã đòi được cho các làng thượng những khoản bồi thường và việc tái lập hai làng Dangia và Bon-dong tại một địa điểm khác. Ngôi làng nhỏ Ankroet cũng muốn nhập vào nhóm làng này. Cả ba làng được tái lập ở chân núi Langbiang, thành làng Langbiang của người Lạch. Cha Lefèvre thích gọi đó là Làng Đức Bà, “Bon Me Marie”. Việc tái lập này thực sự hoàn thành vào những tháng đầu năm 1954.
Vì tình hình an ninh không được tốt vào những năm đó, cha Lefèvre không thể lưu lại tại các làng Thượng trong những chuyến đi mục vụ. Do đó, với sự ủng hộ của cha Fernand Parrel, ngài quyết định lập một “Trung tâm Thượng” ở ngoại vi thành phố Đà-lạt, không xa thác Cam-ly, đối diện với ngọn đồi trên đó có trường Đức Bà Lâm-viên. Năm 1951, bắt đầu xây dựng các phòng học, một phòng y tế, một nhà vãng lai, nơi đó, mỗi lần đến Đà-lạt, người Thượng có thể ở lại bao lâu tùy thích. Cũng sẽ có một nơi thờ phượng và một nơi ở cho các cha, cho các nữ tu và nhân viên sẽ được kêu gọi đến làm việc tại đây... Sau khi được cha Parrel khánh thành vào ngày 01/11/1952, Trung tâm Thượng Cam-ly phát triển và hoạt động cho đến tháng 4 năm 1975.
Ngoài việc đem Tin Mừng đến cho người Thượng, cha Lefèvre còn quan tâm đến việc giáo dục và đào tạo họ thành những người trợ tá cho ngài trong việc dạy giáo lý cũng như nâng cao dân trí cho đồng bào của họ. Một mặt ngài gửi các thanh thiếu niên nam đến học tại trường Adran do các sư huynh La-san điều khiển. Hai em người Lạch đầu tiên đi học tại đó là K’Bô Panting và K’Meng Krajan. Học xong, K’Bô về dạy tại Trung tâm Thượng Cam-ly cho đến năm 1975, còn K’Meng thì điều khiển một trường tiểu học được thiết lập tại làng thượng Langbiang, trong cùng thời gian đó. Do kết quả tích cực của việc thử nghiệm này, về sau nhiều thanh thiếu niên Lạch được hướng đến các trường trung học khác nhau trong thành phố Đà-lạt.
Đối với các thiếu nữ Lạch, vào năm 1953, ngài mua một miếng đất cạnh Trung tâm và xây dựng một trường Nữ Công Gia Chánh; ngài mời hai nữ tu dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán đến điều hành. Hai chị này, vào năm 1954, nhường chỗ cho các nữ tu Mến Thánh Giá Hà-nội, từ miền Bắc di cư vào, sau hiệp định đình chiến Genève. Tháng 5 năm 1955, trường bắt đầu hoạt động với khoảng trên mười thiếu nữ Lạch, tuổi từ 18 đến 20.
Từ tháng Bảy đến tháng Mười Hai năm 1954, Trung tâm Thượng Cam-ly đón tiếp khoảng 600 người di cư dân tộc Thái là những người Thượng miền Bắc. Vì có nhiều kinh nghiệm và hiểu biết, cha Lefèvre được yêu cầu lo cho đám người mới đến này. Ngài đã đưa họ đến định cư tại vùng Liên-khương Gougah.
Trung thành với trách nhiệm mục tử, hằng tuần ngài đều đặn đến dâng thánh lễ tại một trong các làng thượng. Ngài thường được ông Y-Sik-Niê đi cùng; ông này phụ trách dẫn lễ và bổ túc những lời giảng dạy của cha Lefèvre.
Tưởng rằng cha Octave Lefèvre có thể làm việc lâu dài cho người Thượng Đà-lạt nay đã trở nên thiết nghĩa với ngài, thì một biến cố bất ngờ xảy ra, gây thương tiếc cho nhiều người, cách riêng cho con cái người Lạch của ngài. Ngày thứ Tư, 26/10/ 1955, sau khi đi thăm cha Moriceau tại Di-linh cùng với cha Desplanque và ông Y-Sik-Niê, trên đường về, chiếc xe jeep do ngài lái bị lật. Ngài bị thương nặng, được đưa lên bệnh viện quân y tại Đà-lạt. Tại đây ngài đã tắt thở vì vết thương nơi ngực quá nặng. Xác ngài được đưa về quàn tại Trung tâm Thượng Cam-ly. Lễ an táng được cử hành tại nhà thờ Đà-lạt, ngày thứ bảy, 29/10/1955. Không kể các vị chức sắc đạo đời, rất đông tín hữu – trong đó có đến hơn một ngàn người Lạch – đến tham dự thánh lễ. Điều đó nói lên sự ngưỡng mộ của mọi người, sự thương mến đặc biệt của người Thượng, dành cho vị tông đồ truyền giáo. Ngài được mai táng tại nghĩa trang dành cho người Âu, sau lưng nhà thờ Đà-lạt.
Các vị thừa sai tiếp tục sự nghiệp của cha Octave Lefèvre tại Trung tâm Thượng Cam-ly, Đà-lạt
Tuy sự ra đi của cha Lefèvre ở tuổi 48 là một mất mát to lớn cho công cuộc truyền giáo nơi các sắc tộc thiểu số vùng Đà-lạt, nhưng các đồng nghiệp trong hàng giáo sĩ thuộc Hội Thừa Sai Paris, như các cha Pierre Ripaud, Henry Desplanque và sau cùng là Cha Marius Boutary đã tiếp tục công trình tốt đẹp của cha Lefèvre đã gầy dựng trong hơn sáu năm trước với một lòng nhiệt thành hăng say không kém… cho đến 4/1975.
Cha Marius Boutary là người chủ trì xây dựng nhà thờ Cam ly.
Hãy dành thêm ít thời gian...
Các bạn có thể tìm hiểu về Ngôi Nhà thờ đặc sắc mang dáng dấp Cao nguyên theo link sau:
https://www.facebook.com/MocDalatLuquan/posts/554499125003806
Ngày nay, có lẽ …không mấy ai biết về Trung tâm Thượng Cam-ly mà chỉ biết về tên gọi « Nhà thờ Cam ly »
#mocdalatluquan
#dalatxua
Độc đáo kiến trúc Nhà thờ Cam Ly
#camly #nhathocamly #trungtamsoncuoc
#trungtamthuongcamly
1/ Lịch sử và vị trí:
Tọa lạc trên một quả đồi gần thác Cam Ly, số 1 Nguyễn Khuyến, phường 5 thành phố Đà Lạt, nhà thờ Cam Ly hay nhà thờ Sơn Cước là ngôi nhà thờ dành riêng cho các dân tộc thiểu số ở địa phương.
Nhà thờ do linh mục người Pháp Marius Boutary chủ đạo xây dựng, là một người yêu văn hóa của người Thượng bản địa và yêu Đà Lạt lạ lùng. Ông gắn bó nhiều năm với cộng đồng người thiểu số từ khi đến năm 1952 đến khi rời đi 1975. Ngôi nhà thờ theo lối kiến trúc mang đậm dấu ấn bản địa do linh mục Jean Kermarrec thiết kế bản vẽ và nhà thầu Nguyễn Thanh Hồ đứng ra xây dựng. Nhà thờ được khởi công năm 1960, đến năm 1968 thì hoàn thành.
2/ Kiến trúc:
Với mục đích thiết kế dành riêng cho đồng bào thiểu số nên Nhà thờ Cam ly có được một nét kiến trúc hết sức khác biệt, độc đáo so với các nhà thờ khác.
Kiến trúc nhà thờ được cách điệu từ mái nhà rông cổ truyền Tây Nguyên, được thể hiện theo tinh thần của trường phái kiến trúc thô mộc dựa trên kỹ thuật xây dựng tiên tiến của phương Tây.
Mái nhà dốc, cao hơn 17m, nhìn thẳng gợi liên tưởng đến hình mũi tên vút lên trời cao, nhìn ngang giống như lưỡi rìu, hình ảnh các vũ khí thô sơ gắn liền với đời sống sinh hoạt của người dân tộc.
Mặt bằng nhà thờ hình chữ nhật đơn giản có diện tích 324m2. Ðể chịu đựng được sức nặng của toàn bộ công trình, nền móng đã được gia cố hết sức kỹ lưỡng trong vòng nửa năm. Kết cấu chịu lực chính là hệ khung cột bê tông cốt thép cao 3m, kích thước mỗi cột 20x 50 cm, được liên kết chặt chẽ với kết cấu đỡ mái là hệ giàn kèo gỗ ghép vượt khẩu độ 12m trông rất ấn tượng.
Nối với những bức tường lửng có độ cao khoảng 2m, dày 40cm được xây bằng đá chẻ là hệ thống cửa kính mầu xanh-nâu-vàng trong các khung gỗ, đem lại vẻ đệp huyền ảo khi những tía sáng xuyên qua. Các khung cửa liền nhau và giáp mái này cùng với 20 vì kèo tương ứng đều được cách điệu từ hoa văn Tây Nguyên mà chủ đạo là hình vuông và hình tam giác - tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời trong môtip bản địa về quan niệm vũ trụ. Ðối xứng phải trái là 16 bức tranh đá trong đó có 14 bức diễn tả các chặng thương khó của Chúa Jesus và ngày ngài thọ nạn, phục sinh...Ở đây, cùng với nghệ thuật sắp đặt và giải pháp kiến trúc, các nhà tạo tác đã kết hợp hài hòa và thành công giữa tư duy mộc mạc, tự nhiên của đồng bào các dân tộc thiểu số với triết lý tôn giáo nhân bản và sâu sắc. Lối đi lại trong nhà thờ được lát đá chẻ.
Trên tường mặt chính nhà thờ, Chúa Ba Ngôi được thay bằng ba ngôi sao lớn được phối bằng những tam giác kính màu. Dưới ba ngôi sao là một bàn thờ dài 3,9m, rộng 0,9m, được làm bằng gỗ thông già lấy từ đỉnh Lang Biang, đã hong khô hơn 15 năm, trước khi vào xây dựng nhà thờ.
Tượng Chúa trên thập giá, phía dưới có ba đầu trâu từ lớn đến nhỏ sắp xếp phía dưới chân tượng trưng những lễ vật người dân tộc dâng cho thiên Chúa Ba ngôi. (Một tập tính trước đây của họ khi tế lễ cho Yàng – Yàng là Trời).
Mặt tường phía trước, hai bên cổng chính nhà thờ có hình con cọp tượng trưng cho sức mạnh và con chim đại bàng tượng trưng cho sự thông thái, theo quan niệm của người dân tộc. Còn mặt phía bên trong tường này là những hình con thú như nai tượng trưng sự đơn sơ, giản dị; Chim sự phóng khoáng,…
Mái nhà thờ được lợp bằng 80.000 viên ngói với tổng trọng lượng tương đương 90 tấn. Để lợp một khối lượng ngói khổng lồ trên độ dốc lớn, các nhà thiết kế dùng loại ngói phẳng, gờ móc có đục lỗ để luồn dây kẽm buộc chặt vào litô.
Sau khi hoàn thành công trình phía nhà thầu Nguyễn Thanh Hồ còn cẩn thận để lại hơn 8.000 viên ngói để sau này thay thế khi bị hư hại mà không cần phải thay ngói loại khác để luôn tạo được sự đồng đều thống nhất của ngôi nhà thờ đến từng viên ngói.
Không chỉ để lại ngói, nhà thầu còn để lại các mặt kính dự phòng để thay thế sau này. Có thể nói nhà thờ Cam Ly gần như vẫn giữ được nét cổ kính và đẹp đến hoang giã theo thời gian cho đến ngày nay. Với kết cấu vững chắc và luôn có vật liệu thay thế thích ứng nên từ khi hoàn thành đến nay nó vẫn nguyên vẹn và không phải trùng tu, sửa chữa lần nào.
Quanh nhà thờ Cam Ly là khu vườn cảnh xanh tốt với nhiều loài hoa khoe sắc, tôn thêm nét đẹp của công trình kiến trúc độc đáo này.
Ngôn từ là giới hạn …, các cảm nhận về Ngôi thánh đường Sơn cước có lẻ chỉ có thể có được đầy đủ khi những Lữ khách in chính những dấu chân mình nơi đây. Đó có thể cảm xúc vỡ òa hoặc trống rỗng thất vọng, đôi khi háo hức kiếm tìm…
Có một điều cảnh quan khu vực xung quanh ngôi nhà thờ không còn như trước nữa. Rừng thông bao quanh đã dần mất đi … Và…
3/ Vẻ đẹp “nội tại” khác của Nhà thờ Cam ly, … ngày nay:
Bên cạnh vẻ đẹp tôn nghiêm, cổ kính theo dần năm tháng của từng phiến đá, từng viên ngoái rêu phong. Một vẻ đẹp “nội tại” cao quý, ẩn giấu ít ai thấy được…. đó là vẻ đẹp rất đời thường từ sự hy sinh, từ tấm lòng của các sơ của thuộc dòng Đức Bà truyền giáo, các sơ đã dày công chăm sóc nuôi dạy bao thế hệ trẻ em dân tộc nghèo từ trước khi nhà thờ được xây dựng và cho đến tận ngày nay. Sau 1975, đồng bào giáo dân quanh nhà thờ được về định canh định cư tại các buôn làng thuộc xã Tà Nung – Đà Lạt, K’rèn, K’Long, Đarahoa (xã Hiệp An - Đức Trọng), nhà thờ trở thành nhà nguyện của dòng tu Mến thánh giá. Các sơ vẫn tiếp tục … đi về những buôn làng dân tộc ở Đam Rông, Di Linh đưa những trẻ em nghèo về nuôi cho ăn học từ lớp 1 đến vào đại học. Có gần 50 trẻ em đủ mọi lứa từ 6 – 18 tuổi là con gia đình đồng bào nghèo, đông con được các sơ nuôi dạy với tất cả trách nhiệm. Lứa này lớn lên vào đại học, lứa khác lại đến. Không khí ấm cúng như một đại gia đình, đứa lớn giúp các sơ chăm sóc đứa nhỏ. Đã có nhiều em tốt nghiệp đại học, lập nghiệp ở Tp.Hồ Chí Minh, có em trở về buôn làng mình làm cô giáo, y bác sĩ, có em quay lại đây cùng các sơ nuôi dạy đàn em. Như nhắc đến những đứa con của mình, sơ Đào không giấu nổi niềm vui và mong muốn giản dị: Các em có khả năng thì phải học cao hơn để là người công dân có ích, còn em nào không học được cao thì khi trở về với buôn làng, các em cũng sẽ thay đổi được nếp sống sinh hoạt, vệ sinh, nếp sống trong chính gia đình mình và những người xung quanh mình, để cuộc sống của đồng bào ngày càng đổi thay…
4/ Lời kết:
Khi Lữ khách đến đồi Mai Anh, nhà thờ Domaine De Marie mua mứt, áo len... là chính các bạn đã chung tay với các sơ nuôi dạy những trẻ em nghèo người dân tộc ở Đà Lạt. Tất cả tiền bán quà ở nhà thờ Domaine sẽ được chuyển đến các sơ trong nhà thờ dân tộc này. Và những chiếc áo, chiếc khăn bằng len các bạn mua về làm quà cho bạn bè, người thân vào những ngày lập đông trời se se lạnh... chính là sản phẩm của các em thiếu nhi dân tộc đang miệt mài tìm cho mình một cửa nhỏ vào đời.
26/10/2018
Thông Đà lạt
#dalatxua
Bài viết tổng hợp nhờ sự hỗ trợ của “Mộc Đà lạt Lữ quán”.
https://www.facebook.com/MocDalatLuquan/
#nguoidalatthatsu Hãy đọc để hiểu về Đà lạt hơn…
Mình thấy mấy tấm ảnh ghi chú là nhà thờ mang ảnh hưởng kiến trúc miền nam nước pháp. Mình đoán tác giả chưa bao giờ đến miền nam nước pháp. Kiến trúc này tương tự nhà thờ của lãnh-địa Đức Bà (domaine de Marie ), dựa theo kiểu nhà sàn của người Lạch mà kiến trúc sư thiết kế. Mình có mấy tấm ảnh nhà sàn của người Lạch mà người Mỹ chụp trước 1975, nguyên cả làng, thiết kế theo cách cổ truyền để chống mưa gió Đàlạt.
Người pháp sang đây xây dựng lại các kiến trúc xứ họ cho một khí hậu có tuyết, không phù hợp cho khí hậu Đàlạt, mưa gió quanh năm. Kiến trúc của các căn nhà sàn của người Lạhc là tốt nhất. Kiến trúc của nhà thờ này và nhà thờ Domaine de MArie là áp dụng kiến trúc cổ truyền, khí hậu với cách xây cất mới.
Sau đây là những hình ảnh và bản vẽ của nhà thờ.
Khi xưa không có nhà cửa ở xung quanh nên rất đẹp, hài hoà vào thiên nhiên. Nay thì nhà cửa bú xua la mua thêm xa xa các nhà lợp plastic để trồng rau, chiếm hết các đồi. Mình đoán hình này chụp từ trường Petit Lycee cũ.
Kiến trúc được phỏng theo kiến trúc nhà sàn của tây nguyên.
Hồ sơ Vẽ ghi: SV Kiến trúc- DH Yersin Dalat.
Cửa ra vào thành công hơn cửa vào của nhà thờ Lãnh-địa đức Bà.
Nhà thờ này thì mình chưa bao giờ thấy khi sống tại Đàlạt. Chép về lại đây để cho ai còn nhớ về Đàlạt xem trước khi bị phá bỏ để xây dựng các công trình dân cư khác. Chán Mớ Đời
Ông cha có công xây dựng nhà thờ này.
Nhs
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.